ارسال به دوستان
کد خبر : 29803
تاریخ انتشار : 7/13/2013 6:11:00 PM

خطیب : آیت الله دکتر رمضانی

اسلام شناسی84 ــ اسلام و معنویت 11

در جلسات گذشته بيان شدكه معنويت اسلامي آن نوع معنويتي است كه دنيا و آخرت را با هم جمع می کند، زيرا اسلام براي زندگي انسان برنامه ای جامع و كامل ارائه مي دهد و دنيا و آخرت را دو روي يك سكه مي داند و در واقع آخرت را باطن دنيا معرفي مي كند؛گرچه بسياري فقط ظاهر دنيا را گرفتند و از آخرت غافل شدند.

 

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله ربّ العالمين و الحمد لله الذی لا مُضادّ له في مُلكه و لا مُنازِعَ لَهُ في أمره. الحمدالله الذی لا شريك لَهُ في خلقه ولا شبيه لَهُ في عَظَمَتِه (جزء من دعاء الإفتتاح) وصلّی الله علی سيدّنا ونبيّنا محمّد صلّی الله عليه وعلی آله الطاهرين واصحابه المنتجبين.

عبادالله ! أُوصيكم و نفسي بتقوی الله و اتّباع امره و نهیه.

در جلسات گذشته بيان شدكه معنويت اسلامي آن نوع معنويتي است كه دنيا و آخرت را با هم جمع می­کند، زيرا اسلام براي زندگي انسان برنامه­ای جامع و كامل ارائه مي‌دهد و دنيا و آخرت را دو روي يك سكه مي‌داند و در واقع آخرت را باطن دنيا معرفي مي‌كند؛گرچه بسياري فقط ظاهر دنيا را گرفتند و از آخرت غافل شدند.

 نكته ديگر اينكه در معنويت اسلامي انگيزه فكر، اعتقاد، اخلاق و عمل، الهي است. به اين معنا كه انسان در تلاش است با اين رويكرد خود را به خداوند نزديك كند. البته واضح و روشن است كه معنويت ديني با عزلت گزيني و فاصله گرفتن از مردم و نهاد جامعه سازگاري ندارد. چنانكه برخي معنويت را به نوعي با اين امور هماهنگ مي‌دانند و لذا در معنويت ديني ضمن آنكه انسان به امور معنوي خود مي‌پردازد، نسبت به ظلم و ستم هم موضع مي‌گيرد و عزت خود را با هيچ چيز معامله نمي‌كند.

آنچه كه اكنون به آن اشاره مي‌گردد اينست كه رسيدن به هر مقام و جايگاهي همانطوري كه عواملي دارد كه بايد آنها را شناخت و درصدد تحقق آنها برآمد؛ با موانع و مشکلاتی هم مواجه است كه شناخت آنها نيز ضرورت دارد و براي زدودن آن، بايد مراقبت لازم را داشته باشيم.

آنچه بايد مورد تاکيد قرار گيرد اينست که معنويت، تافته­اي جدا بافته از عقلانيت و عمل گرايي و مناسك ديني و عبادي نيست؛ بلكه معنويت حقيقي از هر جهت منطبق با عقلانيت بوده و لازمه تحقق آن هم اينست كه انسان معنوي بايد به سوي مناسك و اعمال مطابق با مباني و اصول معنويت حركت نمايد تا بتواند خود را به واقعيت معنويت برساند. بسيار روشن است كه دست­يابي به معنويت، آن هم بدون تلاش جدي و تقيّد به اعمال و دستورات دينی ممکن نخواهد بود؛ بلكه انسان هرچه بيشتر در حوزه عمل، فكر، اخلاق و قوانين ديني تلاش كند، بيشتر به معنويت خواهد رسيد.

از جمله موانع تحقق معنويت، بي ايماني است. بی ايمانی به اين معنا كه انسان به خدا، پيامبران، كتابهاي آسماني، قوانين الهي و عوالم غيب و شهود ايمان نداشته باشد و يا در حالت شك و ترديد به سر ببرد. آنهايي در وادي انكار و يا ترديد نسبت به عوالم غيب به سر مي‌برند، از معنويت حقيقی بهره‌مند نخواهند بود. به همين جهت آيات قرآن كريم دعوت به عبادت، فكر، عمل و اطاعت را پس از ايمان و اعتقاد يادآوري مي‌نمايد و لذا كسانيكه در وادي شك و ترديد غوطه‌ورند و نمي‌توانند درك صحيحي از مسائل جاري در حوادث طبيعت داشته باشند و همواره در مسير كفر و الحاد يا شرك به سر مي‌برند، بهره‌اي از حقيقت معنويت نخواهند برد.

در طول تاريخ كسانيكه در مسير شكاكيت قرار گرفتند و نسبت به همه چيز و گاهي حتي نسبت به وجود خويش شك داشتند و در حقيقت نتوانستند در مسير ايمان به حقيقت قرار گيرند، آنها هم درباره وجود و هم در باب معرفت و شناخت در مسير ترديد و شك قرار گرفتند و در نتيجه چنين عدم اعتقادي مسير زندگي آنها را يك مسير غير هدفمند بود و در جائي كه هدفي براي خلقت و معرفت وجود نداشته باشد، از معنويت هم خبري نخواهد بود.

نكته مهم قابل ذكر اينكه نتيجه شكاكيت، نسبي گرايي است که مانع بزرگي براي معنويت گرايي خواهد بود، زيرا افراد دچار شک و ترديد، هيچ معيار علمي درستی براي شناخت حقايق ندارند و در نتيجه نمي‌توانند باور و اعتقاد به عالم غيب و حقيقت را كه مبناي معنويت است، داشته باشند. البته اكنون ما بنا نداريم درباره اقسام نسبي گرايي و تطوّرات آن وارد بحث شويم، اما آنچه يادآوري آن را ضروري مي‌دانيم اينست که نسبي گرايي، چه در حوزه معرفت و چه در حوزه اخلاق، رهنمون جدّي براي تحقق معنويت در جوامع بشري است. بسيار روشن است كه بايد با استفاده از معيارهاي شناخت و بديهيّات با انواع نسبي گرايي مقابله كرد که لازمه‌ آن دست آويزي به معرفت وحياني است؛ زيرا استفاده از آموزه‌هاي ديني، انسان را به باور و اعتقادات قطعي و اخلاق الهي هدايت مي‌كند و در اين صورت انسان مي‌تواند در مسير معنويت قرار گيرد.

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :