ارسال به دوستان
کد خبر : 61914
تاریخ انتشار : 10/31/2014 5:01:30 PM

خانواده در قرآن 11 (برکات و آثار مثبت خانواده داری)

هنر امام حسین علیه السلام شناخت دردهای بشر و اقدام برای مداوای آنها با روشنگری و بیان شجاعانه حقایق بود.

خطیب: حجت الاسلام والمسلمین دکتر ترابی

تاریخ: 31.10.2014



بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله ربّ العالمين و الحمد لله الذی لا مُضادّ له في مُلكه و لا مُنازِعَ لَهُ في أمره. الحمدالله الذی لا شريك لَهُ في خلقه ولا شبيه لَهُ في عَظَمَتِه (جزء من دعاء الإفتتاح) وصلّی الله علی سيدّنا ونبيّنا محمّد صلّی الله عليه وعلی آله الطاهرين واصحابه المنتجبين. 

عبادالله ! أُوصيكم و نفسي بتقوی الله و اتّباع امره و نهیه.

 وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ  (روم/21)

مقدّمه: ایام عزای سید الشهدا علیه السلام و اهل بیت و انصارش را تسلیت عرض می­کنم. موضوع کلّی بحث، «خانواده در قرآن کریم» بود. داستان زندگی اوّلین خانواده را در قرآن کریم دنبال می­کردیم تا از آن درس­ها و پندهایی برای خانواده­ها برگیریم. ان شاء الله این  هفته نیز مقداری بحث گذشته را دنبال می­کنیم و سپس اشارات و نکاتی هم درباره­ی بحث روز یعنی امام حسین علیه السلام خواهیم داشت. موضوع این هفته « برکات و آثار مثبت خانواده داری » است. خداوند سبحان می­فرماید: و از آیات و نشانه‏هاى او اينكه از [نوع‏] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد، و ميانتان دوستى و رحمت نهاد. آرى، قطعاً در اين [نعمت‏] نشانه‏ ها و آیاتى است براى مردمى كه مى‏انديشند.

مطلب اوّل:

وَمِنْ آيَاتِهِ... إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ: اینجا در یک آیه قرآن کریم ازدواج را دو بار از «آیات» و نشانه­هایی الهی ­شمرد و یادآوی می­فرماید که: اصل ازدواج از آیات الهی است و اگر در آن (از جنبه­های مختلف) درست فکر شود، حقایق زیادی کشف می­گردد و روشن می­شود. کلمه­ی «آیه» و جمع آن «آیات» در قرآن کریم عمدتاً به معنای معجزه، دلیل روشن، مایه­ی پند و موعظه و نظایر آن استعمال شده است. «آیه» چیزی است که توجّه انسان را به خدای متعال منعطف سازد و قدرت، علم، حکمت، صفات جمال و صفات جلال الهی را به انسان متذکّر گردد و او را متنبّه و بیدار سازد. در نگاه عرفانی، تمام مخلوقات و پدیده­ها آیت خدا هستند چون قدرت و علم آفریدگار دانا و توانا را به نمایش گذاشته­اند. طبق روایات، امیر المؤمنین علی علیه السلام بزرگ­ترین نشانه­ و معجزه­ی عینی اسلام و آیت الله العظمی و دلیل صدق دعوت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلّم است. و البته این از باب مثال است و همه­ی امامان اهل بیت علیه السلام این گونه­ اند.

تعبیر به «آیه» در مورد «ازدواج» حاکی از ساختار خارق العاده آن، هم طراز با معجزات الهی است که امری بدیع و هنری ممتاز در امر خلقت و نشانه­­ای از قدرت و عظمت الهی می­باشد. اگر پدیده­ی ازدواج به درستی شناخته شود و جامعه، خانواده و جوانان و همه کسانی که محتاج همسرند در قبال آن درست عمل کنند، قطعا مایه­ی هدایت انسان است و رشد عقل، دل و عمل آدمی و سالم سازی اجتماعی را به دنبال دارد.

از این جا معلوم می­شود که ازدواج از نظر قرآن کریم دارای جنبه­های معرفتی و اخلاقی و عرفانی و هستی شناسانه است. ازدواج در اصل یک مسأله­ی آسمانی، الهی و مقدّس است، که مانند تمام حقایق دینی و تشریعی وحیانی، با واقعیات تکوینی پیوند و ارتباط ناگسستنی دارد؛ یعنی با طبیعت انسان و نیازهای حقیقی ملائم و سازگار و هماهنگ اوست و خیر جامع معنوی و مادی را به ارمغان می­آورد.

سپس می­فرماید: « إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ»؛ یعنی فهم رموز و معانی والا در مسأله­ی ازدواج مخصوص کسانی است که از سطحی نگری دوری کنند و به تفکّر و تعقّل بپردارند. بی اعتنایی و بی مهری به امر مقدّس ازدواج و خانواده که در افراد یا مدیران جوامع بشری مشاهده می کنیم از همین جا ناشی می شود؛ چرا که نگاه آنان بر اساس تفکّر و تعقّل نیست و نتوانسته­اند به حقایق اصیل و عمیق خانواده و معنای درست زندگی و حیات و آثار و برکات فردی و اجتماعی ازدواج راه و بار یابند.

مطلب دوم:

«ازدواج و خانواده داری» خیرات و برکات فراوانی برای مرد و زن به دنبال دارد. برکات و آثار مثبت خانواده داری منحصر به فرد و زندگی شخصی نیست؛ بلکه بسیاری از این برکات برای جامعه است و برخی از این برکات جای گزین دیگری هم ندارد و تنها با تشکیل خانواده به دست می­آید. در این جلسه به گوشه­ای از آن اشاره می کنیم و دنباله­ی بحث را به وقت دیگری موکول می کنیم:

اوّلین برکت ازدواج برکت تحصیل رضای الهی است که سه بخش دارد:

الف) تشکیل خانواده رضای خداوند سبحان است و موجب اجر الهی دارد:

ـ قال رسول الله صلی الله علیه و آله : من احبّ ان یلقی الله تعالی طاهرا مطهرا فلیلقه بزوجه. (مستدرک وسائل، ج14، ص 150، ح16332)

ـ عن علی علیه السلام: انه قال: لم یک احد من اصحاب رسول الله صلی الله علیه و آله یتزوّج الا قال رسول الله صلی الله علیه و آله: کمل دینه (مستدرک وسائل، ج14، ص 150، ح16337)

ـ قال رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم: یفتح ابواب السماء بالرحمة فی اربع مواضع: عند نزول المطر و عند نظر الولد الی وجه الوالدین و عند فتح باب الکعبه و عند النکاح (بحار ج104، ص 221)

ب) وساطت در ازدواج و کمک به دیگران برای تشکیل خانواده اجر دارد:

ـ قرآ ن کریم می­فرماید: «و انحکوا الایامی منکم و الصالحین من عبادکم و امائکم» (النور/ 32)

ـ موسی بن جعفر علیه السلام: ثلاثه یستظلّون بظل عرش الله یوم القیامه، یوم لا ظل الا ظلّه: رجل زوّج اخاه المسلم، او اخدمه او کتم له سرّا؛ (وسائل ج20 ص46)

ـ امیر المؤمنین علیه السلام: افضل الشفاعات ان تشفع بین اثنین فی نکاح یجمع الله بینهما (وسائل، ج2، ص45)

ـ عن الصادق علیه السلام: من زوّج اعزبا کان ممن ینظر الله عزوجل الیه یوم القیامه (وسایل، ج20، ص 45)

ج) خوش رفتاری با همسر و شریک زندگانی اجر دارد:

ـ رسول الله صلی الله علیه و آله : ان الرجل اذا نظر الی امراته و نظرت الیه، نظر الله تعالی الیهما نظر الرحمه (وسائل، ج14، ص164)

ـ امام رضا علیه‏السلام در روایتى به نقل از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله فرمود: خداوند تبارک و تعالى بر جنس مؤنث و افراد آن رقیق‏تر و مهربانتر است تا نسبت به جنس مذکر، سپس فرمود: هیچ مردى همسرش را خشنود نکند، مگر اینکه خداوند در قیامت او را خشنود سازد. (وسائل الشیعه، کتاب النکاح، ج ۷، ح)

ـ همچنین رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله فرمود: بهترین شما، بهترین براى همسر و فرزندان خویش است؛ و من بهترین شما براى زن و فرزندان خود هستم. (وسائل الشیعه، کتاب النکاح، ج ۷، ح)

 مطلب سوم:

در ایام عزای حضرت سیّدالشهدا امام حسین علیه السلام قرار داریم. امام حسین علیه السلام قهرمان روشنگری بود. امام حسین علیه السلام با بدعت­ها متفکّرانه و شجاعانه برخورد می­کرد. در طول تاریخ هیچ کس همچون حسین علیه السلام برای بیدار ساختن وجدان­های بشری و آگاه ساختن عقل ها و دل ها موفّق نبوده است. یقینا یکی از دردهای بزرگ که آینده­ی بشریت را تهدید می­کند حرکت شتابنده­ی جوامع به سوی نابودی خانواده­هاست. این مسأله یکی از انحرافاتی که امروزه بشر به صورت نرم گرفتار آن شده و تهدیدی برای آینده انسان ها شمرده می­شود. حقیقتا تقدّس زدایی از خانواده و یک خطر و تهدید جهانی باید تلقّی گردد. اگر امام حسین علیه السلام امروز در میان بشر حضور فیزیکی داشت حتما در این باره هدایت گری و روشنگری می­فرمود. بزرگان ادیان دیگر هم با آن که خودشان به نوعی مروّج زندگی بدون همسر برای روحانیون خود هستند نسبت به این خطر هشدار می­دهند. (روزنامه اَوَّنیره مورخه چهارشنبه 29 اکتبر: پاپ در دیدار با اعضای جنبش رسولی "شونستات " در واتیکان گفت: خانواده و ازدواج مورد حمله قرار دارند، حمله­ای بی سابقه. هرگز مانند امروزه خانواده و ازدواج مورد حمله قرار نگرفته بودند.)

البته امروز بشر گرفتاری­های دیگری هم دارد که گره گشایی از آنها جز با دست عالمان معصوم گشوده نمی­شود. به همین دلیل، امروز بیش از هر زمان دیگر بشریت به مثل امام حسین علیه السلام احتیاج دارد. و درست به همین خاطر است که هر ساله باید عزای فقدان چنان شخصیتی را برپا کنیم تا راه و مرام او زنده باشد و راهش پر ره رو گردد. و البته او نوری است که به اذن الهی هیچگاه خاموش نخواهد شد. چشمی نیست که یاد او کند و گریان نشود...... السلام علیک یا ابا عبدالله.....



نظر شما



نمایش غیر عمومی