ارسال به دوستان
کد خبر : 73944
تاریخ انتشار : 5/1/2015 5:19:05 PM

خانواده در قرآن کریم 17 (برکات و آثار مثبت خانواده داری)

تشکیل خانواده به کار و فعالیت های اقتصادی رونق می دهد.
خطیب: حجت الاسلام والمسلمین دکتر ترابی
تاریخ: 01.05.2015



موضوع: نقش خانواده در رونق کار و اقتصاد

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله ربّ العالمين و الحمد لله الذی لا مُضادّ له في مُلكه و لا مُنازِعَ لَهُ في أمره. الحمدالله الذی لا شريك لَهُ في خلقه و لا شبيه لَهُ في عَظَمَتِه. وصلّی الله علی سيدّنا ونبيّنا محمّد صلّی الله عليه وعلی آله الطاهرين واصحابه المنتجبين. عبادالله، أُوصيكم و نفسي بتقوی الله و اتّباع امره و نهیه.

قال الله الحکیم فی محکم کتابه. اعوذ بالله من الشیطان الرجیم:

«وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُم إنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْءًا كَبِيرًا» [1]

و از بيم تنگدستى فرزندان خود را مكشيد. ما هستیم كه به آنها و به شما روزى مى‏بخشيم. آری، كشتن آنان همواره خطايى بزرگ است.

مقدّمه:

در خطبه­های گذشته از برکات و آثار مثبت خانواده و همسرداری سخن گفتیم. اوّلین برکت خانواده داری اطاعت امر الهی و به دست آوردن رضای خدای سبحان و کسب اجر معنوی بود. برکت دوم آرامش و آسایش جسمی روحی و روانی بود. سومین برکت خانواده داری موّدت، رحمت و تجربه­ی عشق پاک بود. «عفّت و پاکدامنی» چهارمین اثر بود. و در این خطبه ان شاء الله به پنجمین اثر مثبت ازدواج و تشکیل خانواده با عنوان « نقش خانواده در رونق کار و اقتصاد »  اشاره می­گردد که از آثار اجتماعی تشکیل خانواده است.

مطلب اوّل:

اسلام برای کار و کارگر ارزش فراوانی قائل است و اولیاء اسلام از بی کاری بیزاری جسته­اند، تاجایی که امام علی علیه السلام فرمود: «بهترین تفریح کار است». رمز اهتمام اسلام به کار و کارگر در «کرامت انسان» نهفته است که انسانی که به دنبال کار و تلاش نمی­رود در حقیقت خودش را دست کم گرفته است، در حالی که انسان مؤمن حق ندارد خودش را تحقیر کند و کوچک بشمارد. در تاریخ این مسجد، مرحوم استاد محقّقی لاهیجی اوّلین نماینده­ی مرجعیت در هامبورگ که این مسجد هم یادگاری از تلاش اوست در اوّلین سخنرانی خود در بحبوحه­ی ساخت و ساز بعد از جنگ جهانی در هامبورگ مطلبی بین کرد که در روزنامه­های آن روز منعکس شد. سخن ایشان چنین بود: «کسالت و حقیر شمردن خود کلید همه ی بدبختی هاست. کسی که کسل باشد حقی را نمی تواند ادا کند و کسی کخ خود کم بین باشد حقی را نمی تواند بگیرد. رسول اسلام حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: بدترین مردم کسانی هستند که بار دوش دیگرانند.[2]

اتفاقاً یکی از آثار مثبت تشکیل خانواده و تولید نسل، رونق دادن به کار و فعّالیت اقتصادی است. این یک حقیقت قرآنی است که خانواده به اقتصاد و تولید کمک می­کند و باعث رونق آن است؛ چرا که تشکیل خانواده می تواند گردش اقتصادی و مالی ایجاد کند. وقتی قرآن کریم می­فرماید «نحن نرزقهم و ایاکم» معنایش تنها از طرق غیر عادی نیست؛ بلکه به نظر می­رسد قرآن کریم می­خواهد از یک حقیقت اقتصادی پر بردارد و آن رونق اقتصادی است که به برکت تشکیل خانواده و تولید نسل به وجود می­آید. لذا در منطق قرآن، کسانی که به خاطر ضعف مالی از ازدواج سر باز می­زنند، به اشتباه محاسبه دچار هستند.

مطلب دوم:

خودِ کار در خانه و اداره­ی امور خانواده یک کار است؛ بلکه باید حقیقتا خانه داری و فرزند داری را از کارهای دشوار و سخت بر  شمرد. در قانون اسلام، مرد به همسرش در مقابل همسرداری نفقه می­دهد و هزینه­ی زندگی روزانه او را متناسب با شأنش تأمین می­کند؛ خواه زن محتاج نفقه­ی شوهر باشد یا نباشد. و زن می­تواند در مقابل کار در منزل از همسرش مزد طلب کند. همچنین زن در صورت شیر دادن به فرزند می­تواند از شوهرش مزد بخواهد.

به همین صورت به نظر می­رسد دولت ها نیز لازم است به جهت خدماتی که جنبه­ی اجتماعی دارد از زنان خانه­دار حمایت مالی کنند و حقوق پرداخت کنند. به نظر می­رسد این حق زنان است که از آن جهت که کار زنان در منزل باعث کیفیت بخشیدن به کار و فعالیت اجتماعی همسران از دولت به نمایندگی از جامعه حقوق دریافت کنند.

چه خدمتی بالاتر از این که نیروی کار را که از محل کارش به خانه می­آید با روی باز و روی خوش می پذیرد؛ به او آرامش می دهد؛ از او پذایرایی می کند؛ خستگی او را رفع می کند و برای کار و فعالیت مجدّد روانه بازار می­کند. همه­ی این ها کار در یک واحد کوچک اجتماعی به شمار می رود و باعث خیر رساندن به جامعه می­شود.

مطلب سوم:

از نظر اسلام بر اساس نظام مالی ویژه­ای که طراحی شده است کار بین زن و مرد تقسیم شده است. در حقیقت در اسلام هیچ کس نباید بیکار باشد ولی نوع کارها باید به صورت متناسب تعریف شود. لذا در حالت عادی کارهای درون خانه مانند آماده ساختن فضای خانه و گرما بخشی به کانون گرم خانواده و تربیت فرزندان بر عهده زن است و نباید طوری عمل کرد که بسیاری از زنان مجبور یا تشویق شوند تا در خارج از خانه کار کنند؛ زیرا کار در خارج از خانه وظیفه مرد است، چنان که نفقه و هزینه زندگی هم با مرد است.

این قانون باعث می­شود زنان در غیر ضرورتهای شخصی یا اجتماعی به خاطر کار خانه را خالی نگذارند و از محیط خانواده دور نشوند؛ چرا که در این صورت به تدریج موجبات انهدام خانه و خانواده به وجود می آید.  

همان طور که بارها گفته شد زندگی کردن با زنده ماندن فرق دارد، همان طور که نوشتن با خوش نویسی تفاوت دارد. زندگی کردن یک هنر است و اوج این هنر در زندگی خانوادگی معنا و تفسیر پیدا می­کند. زندگی مثل هر هنر دیگری نیاز به آموختن دارد و قرآن کریم و اهل بیت عصمت بهترین آموزگاران هنر زندگی هستند. در تقسیم کار هم این گونه است. زندگی علی و فاطمه و تقسیم کار بین آنان توسط پیامبر بزرگوار صلی الله علیه و آله بهترین الگو و نمونه است که می تواند مورد توجه قرار گیرد. لذا خوب است روایات در این باب را ملاحظه شود. حضرت زهرا سلام الله علیها: احبّکم الیّ الینکم الی نسائکم.

نکته­ی پایانی

روز کارگر را به همه کارگران تبریک می گویم و سخن امام خمینی را یاد آور می­شوم که فرمود «من دست و بازوی شما کارگران را می بوسم وبه این بوسه افتخار می کنم». این یک آموزه قرآنی بلکه از قواعد زرّین است که همه به آن اذعان دارند. به همین جهت، کارگر باید تکریم شود. باید کرامت و حرمت انسان در قوانین کار به صورت جامع از نظر مادی و معنوی رعایت گردد. نباید اجازه داد وسوسه­ی سود و سرمایه و مانند آن بر کرامت انسان ترجیح یابد. در این رابطه باید کارگران مسلمان حق داشته باشند در دقایقی پاوزه بگیرند و در همان محیط کار در جای خاصی نماز بخوانند و یا در ماه رمضان بتوانند به سادگی روزه بگیرند و یا زنان شاغل در محیط کار بتوانند حجاب و پوشش و حرمت و احترام اسلامی خود را که یک وظیفه اسلامی است حفظ کنند و کسی به خاطر مسلمان بودن از کار محروم و بی کار نشوند.

و یک کلمه راجع به آل سعود و ظلمی که در حق مردم بی پناه یمن اعمال می کنند باید از قول قرآن کریم بیان نمایم:

أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنَاهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ[3]

آیا اینان (اهل مکّه) بهترند یا قوم تُبَّع و کسانی که پیش از آنان بودند؟ ما آنان را هلاک کردیم، چرا که مجرم بودند.

خادمان حرم امن خدا باید امین و وزین باشند تا بتوانند تقدّس خانه خدا و حرمت صاحب خانه را حفظ کنند. وای اگر روزی که خادم امین، خیانت­گر باشد. و چه خیانتی بالاتر از ظلم و ستم به مسلمانان دیگر به بهانه­ی واهی دفاع از حرمین شریفن و سرزمین وحی.

ـ تبریک روز معلّم؛  میلاد امام علی علیه السلام؛ حلول ایام رجب و ایام اعتکاف؛ تسلیت حادث زلزله نپال؛ روز جهانی کارگر؛ دعا برای بیماران و جانبازان











[1] . الاسراء، 31.

[2] . مسجد آبی، ص81.

[3] . الدخان، آیه­ی37.


نظر شما



نمایش غیر عمومی