ارسال به دوستان
کد خبر : 76896
تاریخ انتشار : 6/12/2015 4:23:12 PM

اسلام شناسی 148 ــ اسلام و حقوق بشر 24

خطیب: آیت الله دکتر رمضانی امام و مدیر مرکز اسلامی هامبورگ

تاریخ: 12.06.2015

http://fa.izhamburg.de/files/141/Image/Articles/1393/6/28/3073402041ad447a95afbbd8bd9b6184.jpg

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله ربّ العالمين و الحمد لله الذی لا مُضادّ له في مُلكه و لا مُنازِعَ لَهُ في أمره. الحمدالله الذی لا شريك لَهُ في خلقه ولا شبيه لَهُ في عَظَمَتِه (جزء من دعاء الإفتتاح) وصلّی الله علی سيدّنا ونبيّنا محمّد صلّی الله عليه وعلی آله الطاهرين واصحابه المنتجبين. 

عبادالله ! أُوصيكم و نفسي بتقوی الله و اتّباع امره و نهیه.

در بررسی ماده 16 اعلامیه حقوق بشر غرب و نیز ماده 7 و 10 اعلامیه حقوق بشر از دیدگاه اسلام مناسب به نظر رسید مباحثی دربارۀ زن و مرد و نیز خانواده از دیدگاه اسلام مطرح شود. البته مباحث در این زمینه بسیار زیاد است که در این مجال به مهمترین آنها پرداخته خواهد شد.

اشاره گردید که قرآن درباره بسیاری از موضوعات در رابطه با زن و مرد، به تساوی بودن جایگاه آنها اشاره می کند که برخی از آنها در جلسۀ پیشین ذکر گردید. از جمله مباحثی که قرآن دربارۀ زنان و مردان به صورت مساوی مطرح کرده، موضوع ارزش های انسانی است. مثلاً از نظر قرآن ایمان و عمل صالح[1]، علم و دانش،[2] سبقت در ایمان،[3] تقوا و پارسائی،[4] هجرت و جهاد[5] به صورت یکسان درباره زن و مرد مطرح شده که در این بخش به عنوان نمونه به آیه 35 سورۀ احزاب اشاره می شود: « إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَتِ وَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَتِ وَ الْقَنِتِينَ وَ الْقَنِتَتِ وَ الصَّدِقِينَ وَ الصَّدِقَتِ وَ الصَّبرِينَ وَ الصَّبرِاتِ وَ الْخَشِعِينَ وَ الْخَشِعَتِ وَ الْمُتَصَدِّقِينَ وَ الْمُتَصَدِّقَتِ وَ الصَّئمِينَ وَ الصَّئمَتِ وَ الحْفِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَ الْحَفِظَتِ وَ الذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَ الذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لهَم مَّغْفِرَةً وَ أَجْرًا عَظِيمًا ؛ برای مردان مسلمان و زنان مسلمان و مردان مومن و زنان مومن مردان شکیبا و زنان شکیبا و مردان خداترس و زنان خدا ترس و مردان صدقه دهنده و زنان صدقه دهنده و مردان روزه دار و زنان روزه دار و مردانی که شرمگاه خود را حفظ می کنند و زنانی که شرمگاه خود را حفظ می کنند و مردانی که خدا را فراوان یاد می کنند و زنانی که خدا را فراوان یاد می کنند، خداوند آمرزش و مزدی بزرگ آماده کرده است».

و نیز زنان و مردان را به صورت یکسان به حیاء و پاکدامنی توصیه می کند.[6] در بحث حضور اجتماعی[7] و سیاسی[8] نیز به مشارکت زنان و مردان اشاره نموده و به پاداش نیک زنان و مردان به طور مساوی اشاره کرده و فرموده است: «فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنىّ‏ لَاأُضِيعُ عَمَلَ عَمِلٍ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثىَ‏  بَعْضُكُم مِّن بَعْضٍ...؛[9] پروردگارشان دعایشان را اجابت فرمود که من کار هیچ کسی را از شما، چه زن و چه مرد ناچیز نمی سازم».

در خصوص مسیر سعادت و تکامل نیز همه انسانها را چه زن و چه مرد به صراط مستقیم فرا خوانده[10] و دعوت نموده است. در برخی از آیات زنان و مردان را مکمل یکدیگر دانسته و از تعابیر لطیفی چون لباس بودن آنها برای یکدیگر استفاده نموده است.[11] شیطان را دشمن مشترک میان زن و مرد معرفی کرده است که تلاش می کرد آن دو را یعنی حضرت آدم و حوّا را وسوسه کند و فریب دهد.[12]

 جالب است که قرآن در معرفی الگوها به الگو بودن زن هم در خوبیها و هم در بدیها اشاره نموده و فرمود: «خدا برای کافران مثل زن نوح و زن لوط را می آورد که هر دو در نکاح دو تن از بندگان صالح ما بودند و به آن دو خیانت ورزیدند و آنها نتوانستند از زنان خود رفع عذاب کنند و گفته شد با دیگران در آتش در آیید و خدا برای کسانی که ایمان آورده اند، زن فرعون را مثل می زند آن گاه گه گفت: ای پروردگار من، برای من در بهشت نزد خود خانه ای بنا کن و مرا از فرعون و عملش نجات ده و مرا از مردم ستمکار رهائی بخش و مریم دختر عمران را که شرمگاه خویش را از زنا نگه داشت و ما از روح خود در آن دمیدیم و او کلمات پرورگار خود و کتابهایش را تصدیق کرد و او از فرمانبرداران بود».[13]

آنچه از مجموعه آیات و روایات استفاده می شود این است که نگاه قرآن نسبت به مقامات حقیقی و جایگاه انسانی زنان به شکل مساوی با مردان مطرح شده و هر کسی به حسب بهره گیری از ظرفیتهای وجودی باید تلاش کند در مسیر هدایت و تکامل و رشد روحی و معنوی قرار گیرد و از احکام نورانی اسلامی برای سیر و سلوک علمی و عملی خود بهره شود. البته این بدین معنا نیست که در امور اعتباری نیز زنان و مردان با یکدیگر مشترک هستند؛ بلکه به واسطه شرائط، هر کدام از زنان و مردان مسئولیت های مشترک و مخصوص دارند که در جای خود باید به تفصیل دربارۀ آنان سخن به میان آورد.






[1] .  نحل، 97، نساء 124؛ غافر، 40؛ اسرا، 19؛ آل عمران، 195؛ عصر 2 ـ 1.

[2] . مجادله، 17؛ زمر، 19، بقره، 151.

[3] . واقعه، 11 ـ 10.

[4] . حجرات، 13.

[5] . آل عمران، 195.

[6] . نور(24)؛ آیه: 30و31

[7] . توبه (9)؛ آیه: 71

[8] . ممتحنه (60)؛ آیه: 12

[9] .  آل عمران(3)؛ آیه: 195

[10] . حمد(1)؛ آیه: 5؛ یس(36)؛ آیه: 61، بقره(2)؛ آیه: 142 و 212؛ مریم(19)؛ آیه: 36

[11] . بقره(2)؛ آیه: 187

[12] . یوسف(12)؛ آیه: 5؛ یس(36)؛ آیه: 60؛ بقره(2)؛ آیه: 35 و 34؛ اعراف(7)؛ آیه: 19 ـ 22؛ طه(20)؛ آیه 121 و 117

[13] . تحریم(66) 12 ـ 9



نظر شما



نمایش غیر عمومی