پنج شنبه 09 فوریه 2012 (Hamburg)
فجــر 05:54
طلوع افتـاب 07:51
ظهــر 12:34
عصـــر 14:48
مغـرب 17:45
عشــاء 18:48
نیمه شب 23:34
صفحه اصـلی :: نـماز جمعـه :: آرشيو :: 2009.05.08 - سلسله مباحث قرآن شناسی (2) اعجاز قرآن
نقدها: 0
خطیب: حجـت الاسـلام و المسلميـن دکتر رضا رمضانی

سلسله مباحث قرآن شناسی (2) اعجاز قرآن

«باسمه تعالي شأنه»
لازم است دربارهء اعجاز قرآن به نکته هایی اشاره شود ؛ از جمله اینکه قرآن از جهاتی معجزه است وانباء بشر درهمه اعصار از آوردن مثل آن عاجز و ناتوانند، و قرآن کریم همهء دانشمندان و فرزانگان بشری را ، به تحدّی و چالش فراخوانده است . در این بخش به بعضی از دریچه های اعجاز اشاره می کنم.
1- اعجاز ادبی ؛ بی شک قرآن عالیترین درجهء فصاحت و بلاغت را دارا بوده و برجسته ترین ادیبان عرب را شگفت زده ساخته است تا جائی که سرسخت ترین دشمنان پیامبر (ص) مانند ولید بر فرابشری بودن، اسلوب زیبا، ترکیب بدیع و آهنگ بی نظیر آن اعتراف کرده اند . پرفسور دورمان (1) آمریکایی می نویسد: " قرآن لفظ به لفظ به وسیله جبرئیل بر حضرت محمد (ص) وحی شده و هر یک از الفاظ آن کامل و تمام است قرآن معجزه ای جاوید و شاهد بر صدق ادعای محمد رسول خدا (ص) است . قسمتی از جنبهء اعجاز آن مربوط به سبک و اسلوب انشای آن است و این سبک و اسلوب ، به قدری کامل و عظیم و باشکوه است که نه انسان و نه پریان، نمی توانند کوچک ترین سوره ای نظیر آن را بیاورند. "
و پرفسور ا. گیوم می گوید :" قرآن با آهنگ زیبای مخصوص ، دارای موسیقی دلنوازی است که گوش را می نوازد . عده کثیری از مسیحیان عرب زبان ، سبک قرآن را ستوده اند. از میان شرق شناسان کسانی که به زبان و ادبیات عرب آشنایی دارند ، فصاحت و لطف و ظرافت شیوهء قرآن را می ستایند. زمانی که قرآن را تلاوت کنند، جذابیت خاص آن ، بی اختیار شنونده را به سوی خود می کشد و این حلاوت و موسیقی دلنشین بود که فریاد سرزنش کنندگان را خاموش کرد و به کالبد شریعت پیامبر اسلام (ص) روح دمید و آن را غیر قابل تقلید گردانید . در پهنه نظم ، نثر و ادبیات پردامنهء عرب ، کتابی به فصاحت ، بلاغت ، بلندپایگی و پرمایگی قرآن نمی شناسیم و اثری نیست که بتوان آن را با قرآن مقایسه کرد، تأثیر عمیق آیات قرآن بر عرب و غیر عرب ، آن چنان است که عنان اختیار از کف می دهند .
2- اعجاز علمی ؛ قرآن از جهت علمی هم معجزه است زیرا رازهای علمی نهفته در قرآن دربردارندهء دانش های متعدد و متنوع از جمله کیهان شناسی ، انسان شناسی ، تاریخ ، نجوم و ... است که دانشمندان شرق و غرب را به تحقیقات زیادی واداشته و آنان را سخت به حیرت درآورده است. در اینجا به نمونه هایی از آیات و موضوعات علمی اشاره می شود ؛ 1- ترکیب خاص نباتات (آیه 19 سوره حجر ) 2- تلقیح نباتات ( آیه 22 /حجر)
3- قانون زوجیّت و تعمیم آن به عالم نباتات ( آیه 3 /رعد ) 4- حرکت وضعی و انتقالی زمین ( آیه 53 / سوره طه ) 5- اصل کروی بودن زمین ( آیه 4 / معارج )
 لازم به یادآوری است که قرآن چون کتابی انسان ساز و هدایتگر است، به برخی از مسائل علمی اشاره کرده و آن هم به منظور هدایت و راهنمائی بشر در مسیر ترقی و تعالی و رشد می باشد . از
 
این رو نمی توان قرآن را صرفاً یک کتاب علمی بدانیم بلکه کتابی است که به مباحث مختلف مورد نیاز بشر که اثر هدایتی دارد اشاره کرده است.
از جهات دیگر قرآن معجزه است مانند آنچه که دربارهء تاریخ گذشتگان روایت کرده است و نیز تبیین معارف الهی و نیز اینکه در هیچ زمانی کسی قدرت آوردن حتی همانند یک سورهء قرآن را ندارد . قرآن کریم به این نکته مهم در آیاتی چند اشاره کرده مانند آیه 88 سوره اسراء که می فرماید :
" قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَـذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا "
« بگو اگر جن و انسانها با یکدیگر اتفاق کنند، هرگز نمی توانند همانندی چون این قرآن آورند هرچند گروهی از ایشان گروه دیگر را پشتیبان باشند » و نیز در آیه دیگر می فرماید :
" وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُواْ شُهَدَاءكُم مِّن دُونِ اللّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ * فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَلَن تَفْعَلُواْ فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ " ( بقره آیه 23و24 )
« و اگر در آنچه ما بر بنده خویش نازل کردیم تردید دارید پس سوره ای مانند آن بیاورید و گواهان خود جز خدا را فرا خوانید اگر راست می گویند پس اگر چنین نکنید و هر گز نخواهید کرد پس بپرهیزید از آتشی که هیزم آن انسان است و سنگ که برای کافران مهیا شده است .»
 
 
پس این کتاب همیشه می تواند مورد استفاده و استشهاد مسلمین قرار گیرد چرا که هیچ نوع تحریفی در آن رخ نداده و در آینده هم کسی نمی تواند که آنرا تحریف - یعنی کم یا زیاد - نماید زیرا خدای متعال حافظ قرآن است چه اینکه باطل هیچگاه راه نفوذی نسبت به آن پیدا نخواهد کرد .
" وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ "
( فصلت آیه 41و 42 )
« و این کتابی است نفوذناپذیر ، باطل از پیش و پس در آن راه نمی یابد نازل شده از سوی خداوند حکیم و حمید است
این ادعای قرآن اکنون تجربه ای پانزده قرنه را پشت سر نهاده و نشان داده است که تلاش های دشمنان ، در این زمینه ناکام مانده و حسرت افزودن یا کاستن، بر دل مخالفان مانده است و قطعاً در آینده نیز نخواهند توانست چیزی از آن کم یا زیاد نمایند.
در پایان خطبه لازم است به مناسبت شهادت فاطمه (س) به مطالبی اشاره نمایم .اولین نکته اینکه شناخت این بانوی بزرگ با توجه به جایگاه علمی و معنوی که دارد برای ما غیر ممکن است. لذا هر کسی به اندازه سعه وجودی خود می تواند نسبت به آن بانوی شناخت پیدا کند. ایشان شخصیتی است که پیامبر اکرم (ص) چندین بار فرمود : « پدر به فدای دختر » و این سخنی مهم است که باید بر آن تأمل نمود . نیز در جای دیگر فرمود :« فاطمة بضعة ٌ منّی » که این جمله بیانگر جایگاه فاطمه (س) در نزد پیامبر اکرم (ص) است ، لذا محبوبترین مردم نزد رسول خدا (ص) بود . همچنین از این جمله پیامبر عظیم الشان که به کرّات فرمود : " ان الله یغضب لغضبک و یرضی لِرِضاک " عظمت این شخصیت بزرگ عالم اسلام نزد خدای متعال مشخص می گردد .
 
زیرا معلوم است شخصی که خداوند با غضبش غضبناک و با رضایت و خشنودیش ، خشنود می شود ، مقام قرب وجودی بسیار والایی نزد پروردگار دارد.
از جمله نکته هایی که باید بدان توجه داشته باشیم توجه به معانی اسامی و القاب این بانوی بزرگ است ؛ القاب و اسامی همانند فاطمه، صدیقه، مبارکه ، طاهره ، زکیه ، راضیه ، مرضیه ، محدثه و زهرا که هرکدام اشاره به بعدی از جنبه های وجودی آن بانوی بزرگ است که امیدوارم خدای متعال توفیق شناخت و ادای وظیفه نسبت به این شخصیت الهی را به همه ما عنایت فرماید .
1- Marry Gaylord Dorman

 والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

pdf iconسلسله مباحث قرآن شناسی (2) اعجاز قرآن