جمعه 12 مارس 2010 (Hamburg)
| فجــر | 04:47 |
| طلوع افتـاب | 06:53 |
| ظهــر | 12:30 |
| عصـــر | 15:33 |
| مغـرب | 18:43 |
| عشــاء | 19:47 |
| نیمه شب | 23:31 |
نقدها: 0
خطیب: حجت الاسلام والمسلمین دکتر رضا رمضانیموضوع: قرآن شناسی 6 – انس و زندگی با قرآنموضوع: قرآن شناسی 6 – انس و زندگی با قرآن
«باسمه تعالي شأنه»
قرآن خزینهء علم الهی و تمام ناشدنی است و لذا هیچگاه معرف قرآن پایان نمی پذیرد و هر کسی با قرآن انس داشته باشد هر لحظه نشاط روحی و معنوی را در زندگی خود احساس می کند و مهم این است که چنین رابطه ای را با قرآن به عنوان عهد و پیمان الهی برقرار کنیم و آنرا محکم حفظ و نگه داری کنیم و به تعبیر سید قطب باید قرآن را جوری خواند که گویا بر دل و جان انسان نازل می شود و لحظه نزولش را احساس کند و البته چنین احساسی برای کسی پدید می آید که قرآن در وجودشان جریان پیدا کرده باشد و با آن زندگی می کند و هر کس که می خواهد حرکتی در وجود خود بیافریند و به هویّت واقعی دست یابد و به وسعت و عمق معرفت برسد نیاز به رجوع به قرآن را احساس می کند چون قرآن غذای آماده الهی است و هر کسی کنار این سفره نشیند خود را غرق درمانده های آسمانی می بیند از اینرو نباید کسی خواسته های خود را بر قرآن تحمیل کند و برداشتهای خود را به حساب قرآن بگذارد زیرا قرآن غذایی است آماده که هر کسی گرسنهء معارف باشد از این غذا بهره مند می شود و استفاده می کند و لذا رسول خدا (ص) فرمود : " ان هذا القرآن مادبة الله فتعلّموا ما دُبَتَهُ ما استطعتم " [i] و نیز هر کس دنبال درجه و مقام انسانی و معنوی است و در صدد است از درجات عالیه بهشت برخوردار باشد باید فهم و عمل خود را از قرآن بدست آورد چه اینکه از رسول خدا روایت شده : " عَدَُد درج الجنة عدد آي القرآن، فإذا دخل صاحب القرآن الجنة قيل له: ارقا، واقرء لكل آية درجة، فلا تكون فوق حافظ القرآن درجة . "[ii] عدد درجه های بهشت عدد آیه های قرآن است و کسی که همدم قرآن است چون در بهشت درآید به او گویند: بالا برو و بخوان که برای هر آیه ای درجه ای است و بدین ترتیب بالاتر از درجهء حافظ قرآن درجه ای نیست.
باید به این باور برسیم که ما هر لحظه به برنامه های قرآنی نیازمندیم و علّت وجود مشکلات فردی و اجتماعی و خانوادگی به خاطر پای بند نبودن به قرآن و فاصله گرفتن از این کتاب آسمانی است.
نقش قرآن در زندگی آنقدر زیاد است که برای هر حرکت و فعل و کاری که از ما سر می زند و یا نسبت به هر فکر و عقیده و رفتاری به ما برنامه می دهد و به همین جهت است که قرائت و تلاوت قرآن باید جزء برنامه روزانه ما باشد چه اینکه در روایت آمده :
القرآن عهدالله الی خلقه فقد ینبغی للمرء المسلم ان ینظر فیعهده و ان یقرء منه فی کل یوم ٍ خمسینَ آیه " [iii] قرآن عهدنامهء الهی بر خلق خداست ، شایسته است که انسان به عهدنامهء خدا نگاه کند و شبانه روز لااقل پنجاه آیه بخواند و در روایت دیگر آمده که " النظر فی المصحف عبادة ، نگاه به کلمات قرآن عبادت است "[iv] برای اینکه چنین انس و الفتی با قرآن برای انسان به وجود آید باید در فراگیری آن همت و تلاش کند و لذا در روایت آمده که شایسته نیست که مؤمن بمیرد و قرآن را یاد نگیرد و یا در تلاش آموزش دادن قرآن نباشد.[v]
و حتی در برخی از روایات آمده اگر یادگیری قرآن برای کسی با دشوار و زحمت باشد اگر آنرا تحمّل کند دو برابر اجر و پاداش خواهد داشت [vi] ، و با این تلاش زمینه زدودن جهل و نادانی را برای خود فراهم خواهد نمود و بی شک انسانی که عالم و آگاه به وظائف و تکالیف خود باشد دچار انحراف و گمراهی نخواهد شد و این خصوصیت و ویژگی قرآن است که وقتی انس با قرآن داشته باشد احساس آرامش و امنیت در مسیری را که طیّ می کند دارد و هیچ نوع اضطرابی در انتخاب و گزینش راه ندارد و شاید به همین جهت است که رسول خدا (ص) فرمود بهترین انسان کسی است که قرآن را یاد بگیرد و به دیگران یاد دهد [vii] و در جای دیگر فرمود : هر کس قرآن را یاد بگیرد و آموزش دهد و به آنچه در آن است عمل کند من او را به سوی بهشت برانم و راهنمای او به سوی بهشت باشم [viii] و شاید به همین جهت باشد که یکی از وظایف پدر نسبت به فرزندش اینست که به او آموزش قرآن دهد [ix] تا زندگی را به معنای واقعی خوب درک کند و در مسیرش به کار گیرد و در روایتی به ثواب یادگرفتن و یاد دادن قرآن اشاره شده که فرمود قرآن را یاد بگیرید که بهترین گفته هاست و در آن اندیشه و تفقّه کنید که بهار قلبها است ، از نور آن شفا بجوئید که شفای دلهای بیمار است و آنرا به نیکوترین صورت تلاوت کنید که سودبخش ترین سرگذشتها است. [x]
به نظر می رسد باید نسبت به قرآن نگاه خود را مرور نمائیم و فقط از قرآن در مجالس عروسی و ترحیم استفاده نکنیم و به دست خود آنرا به فراموشی نسپاریم بلکه حرمت حفظ و نگه داری قرآن به اینست که آنرا فرا بگیرد و به دیگری آموزش دهیم . در آیات آن تدّبر و تفکّر کنیم و به آن پای بند باشیم و عمل کنیم که این زمینهء سعادت را برای ما فراهم خواهد ساخت و فهم درست از زندگی را به ما خواهد داد زیرا زندگی به داشتن اموال و اولاد نیست بلکه زندگی واقعی از منظر قرآن آنست که قلب و جان خود را انسان با پذیرش دعوت خدا و رسولش احیاء و زنده گرداند و با هدف و انگیزه والا در مسیری را که خداوند برای انسان تعیین کرده حرکت نمایند تا ذوق و شوق در تلاش و کوشش خود داشته باشد و به حیات معقول و آرمانی که دعوت قرآن است نائل شود يا أيها الذين آمنوا استجيبوا لله و للرّسول إذا دَعاكم لِما يحييكم .
[i] کنز العمال ج1 ص 526 ح 2356 / بحار الانوار ج 89 ص 19
[ii] بحار الانوار ج 92 ص 22
[iii] رک ، کافی ج 2 ص 607
[iv] همان ص 609 ح 1
[vi] ان الذي يعالج القرآن و يحفظهبمشقه منه قلة حفظ له اجران – کافی ج2 ص 606 ح 1
[vii] خياركم من تعلم القرآن وعلّمهُ – امام طوسی ج 1 ص 367
[viii] الا مَن تعلّمَ القرآنَ و علّمهُ و عَمِلَ بما فیه فَاَنا لَه سائقٌ الی الجنة و دلیلٌ الی الجنة – کنز العمال حدیث 2320 و 2375
[ix] حق الولد علی الوالد أن یحسن اسمه و یحسن ادبه و یعلمه القرآن- نهج البلاغه باب الحکم حکمت 399
[x] تعلموا القرآن فانّه احسََن الحدیث وتفقهوا فیه فانّه ربیع القلوب واستشفوا بنوره فانّهُ شفاءُ الصّدور واحسنُوا تلاوتهُ فانّه احسن القصص
نهج البلاغه خطبهء 110
 موضوع: قرآن شناسی 6 – انس و زندگی با قرآن
|