دوشنبه 21 می 2012 (Hamburg)
| فجــر | 01:37 |
| طلوع افتـاب | 05:10 |
| ظهــر | 13:17 |
| عصـــر | 17:35 |
| مغـرب | 21:57 |
| عشــاء | 23:15 |
| نیمه شب | 23:30 |
نقدها: 0
خطیب: امام مسجد و مدير مركز اسلامي هامبورگ موضوع: سلسله مباحث قرآن شناسی 1 – قرآن کتاب زندگی«باسمه تعالي شأنه»
به نام خدا
خطبه اول
با توفيق الهی در چند خطبه درباره کتاب انسان, يعنی قرآن کريم نکتههايی مطرح میشود تا با مروری مجدد بر اين کتاب عظيم الهی، با مفاهيم و معارف عميق و آسمانی آن بيشتر آشنا شويم.
قرآن کتاب حيات و زندگی انسان؛ معجزه جاودان پروردگار متعال است تا آدميان به برکت تمسک به آن، خود را به سعادت دنيوی و اخروی برسانند. بنابراين بیشک هر چه را که مربوط به هدايت انسان است، در آن يافت میشود: «وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ»[1] چه اين که تفصيل هر چيزی نيز در آن موجود است: «تَفصيل کُل شَیء» .
بايد توجه داشت که ويژهگيهای اعجازی قرآن فقط در فصاحت و بلاغت آن خلاصه نمیشود؛ بلکه در عين حالی که از نگاه فصاحت و بلاغت بشری و يک معجزه است؛ هم اکنون نيز همگان را به تحّدی و مقابله دعوت میکند و چونان گذشته, اگر جن وانس و همه علوم و دانشمندان در کنار هم جمع شوند به مانند آيات روح بخش قرآن کريم را نمیتوانند بياورند و البته دليل چنين ادعائی در متن و محتوای اين کتاب عظيم الهی وجود دارد. کتابی که سراسرش نور الهی است و اُنس با چنين کتابی به انسان نورانيت و روشنائی میدهد تا بتواند راه و مقصد خود را به درستی مشاهده کند: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا»[2] و «فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنزَلْنَا وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»[3].
آشنائی با چنين کتابی در واقع جان شيفته و کمال جوی انسان را به مقصد مطلوب رهنمون می سازد: «إِنَّ هَـذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا».[4]
انس با اين کتاب کليد فهم و درک و حقايق هستی و در صورتي که آن را منبع اصلی معرفت خدا و جهان و خود را قرآن قرار دهيم به اصيل ترين، جامعترين و کاملترين معارف دست میيابيم. خدای متعال درجات وجودی انسان را به قرآن مربوط ساخته, چه اينکه درجات بهشت نيز بر اين حقيقت مبتنی گشته: «اِنَّ درجات الجنه بعدد آيات القرآن فيقال لقاری القرآن يومٌ القيامه اقراءوارقَ» و در آن ادب جامع و غذای مناسب با هر مرتبهای از معرفت انسانی قرار داده شده و انسان پس از انس با اين کتاب کريم الهی احساس غنی و کرامت می کند, چه اينکه امام صادق(ع) فرموده: «من قرأ القرآن فهو غنیٌّ و لافقر بعده و الاّ ما بِه غنیّ = هر که قرآن بخواند، او بینياز شود و نيازی پس از آن نيست و گرنه هيچ چيز او را بی نياز نکند» و در روز قيامت قرآن به شکل جوان زيبا ظاهر می شود و به انيس و همراه خود میگويد هر جا بروی من با تو هستم. نيز در روايت آمده که هر کس حقوق قرآنی را حفظ کند, قرآن او را شفاعت میکند و جايگاهش را در روز قيامت بالا میبرد. نکته مهم آن است که انسان، ضمن انس با اين کتاب الهی و تلاوت و قرائت آن، در آنچه که آموزش میدهد بايد تدبر و تفکر کند؛ و در مرحله بعدی آنچه را که مربوط به حقيقت جان آدمی است، بايد در متن وجودی خود پياده کرند و ظرف وجوديش را از معارف چشمه زلال قرآن که وحی الهی است سيراب نمايد.
با پيروی از اين کتاب آسمانی، اهداف انبياء و رسولان الهی احياء میگردد و راههای شناخت بر انسان گشوده میشود و از تربيت قرآنی بهرهمند میگردد. چنين جامعهای را که افرادش دغدغه درک معارف قرآن و اجرايی کردن پيامهای آنرا داشته باشند، جامعه قرآنی میگويند چرا که همواره در صدد هستند تا آموزههای وحيانی بشری زنده و جاويد گردد.
نياز به قرآن به عنوان يک کتاب مقدس که در آن دستورات الهی برای بهتر زيستن و انتخاب درست زندگی ذکر شده در هر عصری ضروری است. زيرا تحوّلات علمی دنيای پست مدرن, نه تنها ما را بینياز از رجوع به قرآن و آموزههای وحيانی نمیکنند، بلکه برای پيشگيری و يا درمان آسيبهای احتمالی - که خطر و تهديد آن ممکن است بشريّت را با مشکلات مواجه کند- بايد به کتابهای آسمانی مراجعه کرد تا امنيت ذهنی, روانی و عينی به معنای واقعی در جوامع بشری بوجود آيد.
لازم به ياد آوری است که فقط نبايد به قرائت و تلاوت قرآن اکتفاء کرد؛ بلکه بايد در آيات، تفکر کرد و انديشيد و خود را در معرض قرآن قرار داد؛ تا به گونهاي شايسته تربيت شويم و به آداب قرآنی آراسته گرديم تا هويّت انسانی و دينی خود را حفظ نماييم.
خطبـــــه دوم
در اين خطبه به مناسبت ولادت حضرت زينب(س) به بعضی از مطالب درباره اين شخصيت بزرگ دينی و اسلامی اشاره مینمايم.
پس از ولادت, آن بانو را خدمت پيامبر اکرم(ص) آوردند که حضرت اسمش را زينب(ع) گذاشت و به همه سفارش کرد که او را محترم بشمارند.
زينب کبری(س) از جهت مقام علمی و معنوی جايگاه والايی داشت؛ به گونهای که حضرت امام زينالعابدين(ع) او را دانشمندی بدون معلّم و متفکری بدون استاد معرفی کرد و به عنوان عقيله بنی هاشم لقب گرفت گر چه القاب فراوان ديگری نيز برای ايشان ذکر نمودهاند.
آن بانوی بزرگوار شش سال قبل از رحلت پيامبر اکرم(ص) به دنيا آمد و با پسر عموی خود "عبدالله بن جعفر" ازدواج کرد و دارای پنج فرزند -محمّد, علی, عباس, عون, ام الکثوم- گرديد. در طول روزگار، يار و مدد کار، مونس و غم خوار مادر، پدر و برادران خود امام حسن(ع) و امام حسين(ع) بود. در سال 60 هجری در نهضت مقدس عاشورا - با موافقت شوهر خود- به ياری و همراهی برادرش امام حسين(ع) شتافت و فداکاريهای فراوانی از خود نشان داد. پس از شهادت امام حسين(ع) و ياران باوفايش پيام اين نهضت بزرگ را به بهترين و زيباترين شکل ابلاغ کرد و با خطبه های روشنگرانه اش درکوفه و شام با يک دنيا صلابت و قدرت، اهداف آن نهضت بزرگ را زنده نگهداشت و سرانجام خود در سال 62 هجری چشم از جهان فروبست.
او يکی از بانوانی است که از مادر بزرگوارش روايت نقل میکرد و غير از مقام علمی، معنوی و نقل حديث در خطابه و شعر هم زبردستی و مهارت فوق العاده ای داشت.
از نظر مقام علمی در جايگاه ويژه ای بود به گونهای که با درخواست زنان کوفه و با موافقت پدربزرگوار خود، برای آنان درس تفسير قرآن تشکيل داد و از اين جهت معلّم بانوان و مفسّر معارف قرآن کريم نيز محسوب می گردد.
مطالعه زندگی اين بانوی بزرگ میتواند برای زنان جامعه الگوی مناسبی باشد. زيرا جايگاه واقعی زن - به عنوان يک انسان ارزشمند و کسی که به دنبال کمالات علمی و عملی و معنوي است- در زندگی اين بانوی بزرگوار جلوه خاصی دارد. او در عرصه اجتماعی با حفظ هويت، عفت و پاکدامنی به بهترين شکل به مسئوليت الهی خود عمل کرد و پيام بزرگ انبيای الهی خصوصاً پيامبر عظيم الشأن حضرت محمد(ص) را- که دعوت به توحيد و عبوديت حق بود- با زندگی عملی خود به نمايش گذاشت. قطعاً با تأمل در زندگی اين بانوی بزرگ جايگاه زن از ديدگاه اسلام روشن خواهد شد، زيرا اسلام به زنان جامعه چون مردان از جهت مقامات علمی و معنوی بهاء داده و در خطابهای قرآنی و روايی مربوط به توسعه حقيقت وجود انسانی، ميان زنان و مردان تفاوتی وجود ندارد. آنان میتواند با همت، تلاش و عمل ايمان گرايانه، خود را به حيات طيّب و پاک برسانند و در نزد خدای متعال جايگاه رفيعی داشته باشند.
امروزه جامعه بشری، خصوصاً جامعه زنان، نيازمند به مطالعه زندگی اين انسانهای بزرگ است؛ تا عفت، پاکدامنی و تربيت فرزندان را ضمن حضور عالمانه و تکليف مدارانه در عرصه اجتماعی به درستی ياد بگيرند و در زندگی خود به آن ها توجه داشته باشند و عمل نمايند.
هم چنين اين ايام مقارن است با روز جهانی کارگر، ضمن گرامی داشت اين روز و ارج نهادن به مقام کارگر، يادآوری اين نکته ضروری است که جايگاه کار و تلاش و نيز ارزش کارگر در مفاهيم و معارف ناب اسلامی بسيار رفيع و ارزشمند است. همانطور که اسلام کار را به عنوان يک ارزش در جامعه مطرح میکند، همگان را نيز به لحاظ کردن حرمت و احترام کارگر توصيه مینمايد.
|